Voorbeeld vliegbasis Twenthe



De opdracht

In opdracht van de gemeente Enschede is in 2011 een archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd in verband met de geplande herontwikkeling van Vliegbasis Twenthe. Onderdeel hiervan was een bureauonderzoek gericht op archeologische relicten van Fliegerhorst Twente uit de Tweede Wereldoorlog, dat als doel had een gespecificeerde archeologische verwachting op te stellen voor deze periode. Het onderzoek betrof een gecombineerde studie van archieven, literatuur en luchtfoto’s en een veldinspectie gericht op relicten uit de oorlogsjaren.

Vliegveld Twenthe

Wat betreft het gebruik van het vliegveld tijdens de oorlogsjaren kan onderscheid worden gemaakt in drie perioden: de Nederlandse periode tot en met mei 1940, de Duitse periode tot en met 31 maart 1945 en een Britse periode aan het eind van de oorlog. Bij het onderzoek is een ruimtelijk functionele analyse gemaakt van het vliegveld, dat in zijn grootste omvang (Duitse periode) een oppervlakte had van 1.800 ha. Daarbij ging het niet alleen om de feitelijke start- en landingsbanen, maar ook om bijbehorende voorzieningen zoals technische complexen, legeringscomplexen (Lager) en stellingen voor luchtafweergeschut (Flak).

De archeologie: het product

Van luchtfoto’s zijn 269 objecten ingetekend die relevant zijn voor de archeologische verwachting. Dit zijn hoofdzakelijk gebouwen (hangars etc.) die verdwenen zijn tijdens de oorlog of daarna. Voor de Duitse periode van Fliegerhorst Twente konden 28 functionele eenheden worden vastgesteld, die zijn onderverdeeld in zeven categorieën. Voor elke categorie is een archeologische verwachting opgesteld, afgeleid van de oorspronkelijke functie van dat gebied. Product van de bureaustudie is een kaart van Vliegbasis Twenthe met de functionele gebieden, (voornamelijk verdwenen) WOII-elementen en -objecten en locaties met waarnemingen van de veldinspectie. De getoonde kaart laat de ligging van de functionele gebieden zien onderverdeeld in zeven categorieën (klik op kaart).

Boshoven, E.H., R.S. Kok, E.I. Schuurman & J.A.T. Wijnen, 2012. Onderzoeksgebied Vliegbasis Twenthe, gemeente Enschede en Dinkelland; bureau- en inventariserend veldonderzoek naar archeologische resten en een bureaustudie naar de relicten van de Fliegerhorst uit WOII. RAAP-rapport 2473. Weesp.